nieuwsverhaal

IDFA pakt uit met nieuwe onderdelen en bijzondere gasten

Door Hieke van Hoogdalem

AMSTERDAM, 30 oktober

Nederlandse premières dingen vanaf dit jaar mee naar de IDFA Award for Dutch Documentary. "Zo highlight je Nederlandse documentaires en valt ieder jaar een Nederlander in de prijzen", aldus Ally Derks, directeur van het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA), tijdens de persconferentie afgelopen vrijdag.

Het festival vindt van 19 tot en met 29 november plaats in Amsterdam en biedt een zeer uitgebreid programma met bijzondere buitenlandse gasten. Eén van hen is Frederick Wiseman, het eerste jurylid dat aan IDFA verbonden is. Ter ere van zijn tachtigste verjaardag stelde hij een retrospectief samen. Een andere bijzondere gast is regisseur Maziar Bahari. Hij zat tot 17 oktober vast in een Iraanse gevangenis en is op humanitaire gronden vrijgelaten. (Zijn vrouw moest bijna bevallen van hun eerste kind en er waren complicaties opgetreden.) Tijdens het festival komt hij zijn verhaal vertellen.

Nieuwe onderdelen

IDFA heeft dit jaar een aantal nieuwe onderdelen. Zo is er de IDFA-lezing. Daarnaast dingen Nederlandse premières mee naar de IDFA Award for Dutch Documentary. De kanshebbers komen uit ‘Premieres from the Lowlands’ of een ander competitieonderdeel. Ze kunnen dus twee keer in de prijzen vallen.
Verder breiden de organisatie en Pathé hun samenwerking uit. Deze bioscoopketen vertoont vanaf november documentaires onder de naam ‘Pathé DOCS’. Youri Bredewold, manager van Pathé: "Eerst is dat nog een selectie van IDFA-films, van daaruit gaan we verder bouwen."

De vele competitieonderdelen (voor drie verschillende filmlengten, voor filmstudenten en voor Nederlandse premières) en de lezing vormen niet de enige bestanddelen van het festival. Er zijn ook masterclasses, debatten, workshops, talkshows en kinderprogramma’s. De ruim 300 films die te zien zullen zijn, zijn onderverdeeld in thema’s. Een greep uit het aanbod: ‘Reflecting Images’ waarvan Wisemans retrospectief deel uitmaakt, en ‘Niet Normaal’, over ethische grenzen. Eén van de films uit dit programma is ‘Google Baby’ waarin een kinderloos echtpaar eicellen bestelt via internet. Wat is normaal en wie bepaalt dat? Dat zijn vragen die de filmmakers hier aan de kaak willen stellen.

3D-installatie

Ook is er ‘de Open Stad’, waarmee het festival inhaakt op de Rotterdamse architectuurbiënnale. De documentaires uit dit onderdeel spelen zich af in wereldsteden als Peking, Mumbai en Bogota, en behandelen verschillende problemen die mondiale verstedelijking met zich meebrengt. Een ander deel van dit thema is het T_Visionarium OPEN CITY. Deze driedimensionale installatie, waar de bezoeker van de Zuiderkerk in Amsterdam middenin moet gaan staan, toont van 5 tot en met 22 november allerlei beeldmateriaal over Nederlandse steden.

Derde Wereldoorlog

Het festival opent met ‘War Games and the Man who Stopped Them’, van de Poolse regisseur Dariusz Jablonski. De film verhaalt over het leven van de Poolse spion Kuklinski, die in de jaren ’70 kolonel was in het Poolse leger. Hij redde Europa van de Derde Wereldoorlog, door zo’n 40.000 documenten aan de CIA door te spelen. Wat motiveerde hem om dit te doen, een nobele zaak waarvoor hij een grote prijs betaalde?

Jablonski wilde de CIA-leden uit die tijd spreken en natuurlijk Kuklinski. Na jarenlang soebatten kreeg hij toestemming. Toen hij eenmaal Kuklinki’s goedkeuring had voor de documentaire, stierf deze voordat de regisseur zijn vragen kon stellen. Voor de film interviewde Jablonski onder meer de nu al historisch belangrijke Poolse generaal Jaruzelski en vakbondsleider Lech Walesa. Door middel van games in de film wordt de kijker zich bewust van de balans tussen de grootmachten Rusland en de Verenigde Staten tijdens de Koude Oorlog.

Archief

Wie aan de 300 films van IDFA 2009 nog niet genoeg heeft, kan terecht op » www.idfa.nl voor archiefmateriaal. Het online documentairekanaal ‘IDFA TV’ biedt veertig archieffilms die gratis te downloaden zijn. Het hele jaar door zijn hier videoreportages, trailers en volledige registraties van festivalevenementen te bekijken. IDFA wil de komende jaren het aantal volledige films dat online te bekijken is flink uitbreiden.

Scholieren en studenten

’s Ochtends zijn er speciale voorstellingen voor vierduizend Amsterdamse scholieren. Voor studenten is er de ‘IDFAcademy’. Filmstudenten en veelbelovende jonge filmmakers kunnen hun plannen tijdens informele ontmoetingen aan professionals voorleggen, met hen debatteren en ze kunnen masterclasses volgen.

Filmjournaal

Het festival zendt dagelijks om 19.55 uur live het ‘Gesprek van de Dag’ uit op Nederland 2. Sarah Meuleman en Daphne Bunskoek brengen de kijker op de hoogte van het laatste IDFA-nieuws en interviewen acteurs, experts en regisseurs, onder wie Wiseman en Jablonski.